Zo verbetert u de akoestiek in theaters en bioscopen

De akoestiek maakt deel uit van de beleving zelf in een theater of bioscoop. Wanneer deze goed functioneert, kan het publiek dialogen, muziek, details en geluidseffecten moeiteloos waarnemen. Wanneer de akoestiek minder goed functioneert, kunnen gesprekken in elkaar overlopen, kunnen harde geluiden vermoeiend worden en kunnen vertraagde reflecties de weergave minder nauwkeurig maken. Het probleem moet daarom worden beoordeeld op basis van zowel de vorm van de ruimte als de activiteiten die daar plaatsvinden.

Een theaterzaal kan het nodig hebben dat natuurlijke spraak en levende muziek enige ondersteuning krijgen vanuit de ruimte zelf. Een bioscoop is in grotere mate afhankelijk van het feit dat het weergegeven geluid uit het luidsprekersysteem het publiek bereikt zonder te worden beïnvloed door storende reflecties. Podium, zijwanden, achterwand, balkons, plafondhoogte, de plaatsing van het publiek en het aantal zachte zitplaatsen beïnvloeden samen het resultaat.

Het is ook belangrijk om onderscheid te maken tussen een lege en een volle zaal. Het publiek, kleding en gestoffeerde stoelen absorberen geluid, terwijl een lege zaal vaak als meer nagalmend wordt ervaren. De beoordeling dient daarom de ruimte onder realistische omstandigheden te omvatten. Luister vanaf het podium en vanuit verschillende delen van het publiek, aangezien een oplossing die in het midden werkt niet automatisch hetzelfde resultaat oplevert op een balkon of helemaal achterin de zaal.

Om echo en nagalm te verminderen, behoren geluidsabsorberende materialen doorgaans tot de meest effectieve maatregelen. Wij raden aan om eerst het plafond te onderzoeken, aangezien dit vaak het grootste vrije oppervlak van de zaal is en kan worden behandeld zonder ruimte in te nemen ten koste van het publiek of de podiumactiviteiten. Vervolgens kunnen geselecteerde wandoppervlakken worden aangepast op plaatsen waar metingen of luistertests duidelijke reflectieproblemen aantonen.

Het doel is niet om de ruimte zo gedempt mogelijk te maken. Een te sterk gedempte zaal kan aan aanwezigheid, ruimtelijkheid en natuurlijke klank inboeten. Werk in plaats daarvan met de juiste hoeveelheid absorptie op de juiste plaats en evalueer elke fase. Voor grotere theaters, bioscopen met meerdere zalen en ruimtes met geavanceerde geluidssystemen dient de uiteindelijke dimensionering te worden afgestemd met een akoestisch adviseur en de verantwoordelijke geluidstechnicus.

Belangrijke akoestische factoren in theaters en bioscopen.

Replieken, dialogen en presentaties moeten het publiek duidelijk bereiken, zonder te worden gemaskeerd door vertraagde geluidsreflecties of een te lange nagalm.

Gecontroleerde nagalm

De nagalm moet aansluiten bij de activiteit. Film, sprekend theater en muziekvoorstellingen kunnen verschillende eisen stellen aan de mate waarin de natuurlijke klank van de ruimte behouden moet blijven.

Gelijkmatig geluidsbeeld

Het publiek dient een evenwichtige beleving te krijgen, ook op zijplaatsen, onder balkons en helemaal achterin de zaal.

Vroege en late reflecties

Bepaalde vroege reflecties kunnen bijdragen aan een gevoel van aanwezigheid, terwijl sterke of late reflecties echo’s, onduidelijkheid en hoorbare herhalingen kunnen veroorzaken.

Invloed van het publiek

Een volle zaal absorbeert meer geluid dan een lege. Bij metingen en luisterproeven dient daarom rekening te worden gehouden met het normale gebruik van de ruimte.

Lage frequenties

Diepe tonen en geluidseffecten kunnen in grote zalen ongelijkmatig klinken. Dikkere geluidsabsorberende materialen kunnen relevant zijn, maar de plaatsing dient te worden gebaseerd op een beoordeling van het daadwerkelijke probleem.

Podium en zaal als geheel

Maatregelen in het publieksgedeelte moeten in samenhang staan met het podium, het luidsprekersysteem, de gordijnen, het decor, de balkons en de technische installaties.

Balans boven maximale demping

Een goede oplossing vermindert storende reflecties zonder afbreuk te doen aan de ruimtelijkheid en het karakter die de voorstelling of filmbeleving nodig heeft.

De akoestiek stap voor stap plannen en verbeteren

Begin met het vaststellen welk probleem er daadwerkelijk moet worden opgelost. Is de dialoog onduidelijk, is er een duidelijke galm vanaf de achterwand, werken intense filmscènes vermoeiend of klinken muziek en spraak verschillend in verschillende delen van de bioscoopzaal? De onderstaande werkwijze helpt u om van de huidige situatie naar een beheersbare en controleerbare oplossing te komen.

1. Bepaal de belangrijkste gebruiksdoeleinden van de zaal

Leg vast of de ruimte voornamelijk wordt gebruikt voor filmvertoningen, sprekend theater, muziek, conferenties of meerdere soorten evenementen. Een bioscoop heeft doorgaans een gecontroleerde weergave via het geluidssysteem nodig, terwijl een theater wellicht een natuurlijkere ondersteuning van stemmen en instrumenten moet behouden. Wanneer meerdere activiteiten de zaal delen, moet de oplossing uitgaan van de meest veeleisende combinatie en indien nodig flexibele onderdelen bevatten.

2. Breng in kaart waar de problemen zich voordoen

Loop de zaal door, van het podium of het scherm tot aan de achterwand. Luister vanaf de voorste, middelste en achterste rijen stoelen, bij de zijplaatsen en onder eventuele balkons. Noteer waar spraak onduidelijk wordt, waar echo’s te horen zijn en of bepaalde plaatsen een te sterke of te zwakke weergave hebben. Controleer ook het podium, de foyer en de entrees afzonderlijk, aangezien deze ruimtes mogelijk andere maatregelen vereisen.

Maak tegelijkertijd onderscheid tussen ruimteakoestiek en geluidsoverdracht. Echo’s en een lange nagalm in de zaal worden aangepakt met geluidsabsorptie. Geluid dat zich tussen zalen verspreidt of naar aangrenzende ruimtes dringt, vereist daarentegen een afzonderlijke controle van de geluidsisolatie, kieren, deuren, doorvoeren en de bouwconstructie.

3. Meet of schat de nagalm onder realistische omstandigheden

Vergelijk hoe de ruimte klinkt wanneer deze leeg is en wanneer deze in gebruik is. Gestoffeerde stoelen, publiek, kleding, toneelgordijnen en decor beïnvloeden de absorptie. Een eenvoudige luisterronde kan duidelijke problemen aan het licht brengen, maar grotere of technisch geavanceerde zalen dienen door een akoestisch specialist te worden gemeten. Leg de uitgangssituatie vast, zodat het resultaat na het doorvoeren van maatregelen kan worden vergeleken.

4. Geef prioriteit aan het plafond

Wij raden doorgaans aan om met het plafond te beginnen wanneer het doel is om echo en nagalm te verminderen. Het plafond is vaak een groot en vrij oppervlak dat kan worden behandeld zonder de doorstroming van het publiek te hinderen of bruikbare vloeroppervlakte in beslag te nemen. Voor alomvattende demping kan PES ceiling een optie zijn. In grote zalen, ruimtes met hoge plafonds of gebouwen met een langere nagalm kan PES ceiling Deep Absorb geschikt zijn.

De plaatsing moet worden afgestemd op de verlichting, sprinklers, ventilatie, luidsprekers, projectielijnen, podiumtechniek en toegangswegen voor onderhoud. In een bestaand skeletplafond kan PES-weefsel voor skeletplafonds worden gebruikt wanneer de bestaande plafondconstructie en de gewenste afwerking geschikt zijn voor deze oplossing.

5. Pak problematische wandreflecties aan

Wanneer de plafondmaatregel is gepland, worden de zijwanden, de achterwand, de balkonfronten en harde oppervlakken in de buurt van het podium onderzocht. Begin daar waar de reflecties het duidelijkst zijn, in plaats van alle wanden gelijkmatig te bekleden. PES wall kan worden gebruikt voor een brede demping van wandreflecties. In grotere en luidruchtigere zalen kan PES wall Deep Absorb een alternatief met diepere demping zijn.

Vermijd het om de ruimte uit gewoonte volledig symmetrisch te behandelen als uit de metingen blijkt dat de problemen zich concentreren op specifieke oppervlakken. De plaatsing dient in overeenstemming te zijn met de daadwerkelijke verspreiding van het geluid, de architectuur van de ruimte en de luisterposities van het publiek.

6. Gebruik textiel als gerichte aanvulling

Podiumgordijnen, gordijnen en akoestisch textiel kunnen reflecties van glazen wanden, harde wandvlakken of zones dicht bij het podium verminderen. Acoustic wall textile is een dunner akoestisch textiel voor wanden waar een zachtere visuele en akoestische aanvulling gewenst is. Aangezien dun textiel geen vervanging is voor diepere absorbers, dient het te worden gebruikt op plaatsen waar de eigenschappen ervan aansluiten bij het probleem.

7. Controleer lage frequenties en de interactie met het geluidssysteem

Diepe tonen uit films, muziek en podiumgeluid gedragen zich anders dan het spraakbereik en kunnen een grotere absorptiediepte of specifiek geplaatste maatregelen vereisen. Behandel de instellingen van de luidsprekers en de ruimtebehandeling niet als twee afzonderlijke projecten. Laat geluidstechnici en akoestici de plaatsing, niveaus, tijdvertraging en absorberende oppervlakken op elkaar afstemmen, zodat de ruimte en het systeem als één geheel functioneren.

8. Voer de oplossing in gecontroleerde fasen uit

Begin met het oppervlak waarvan het grootste verwachte effect wordt verwacht, doorgaans het plafond, en vul dit vervolgens aan met geselecteerde wanddelen. In een grotere ruimte is het verstandig om eerst een representatief deel te testen of de werkzaamheden in geplande fasen uit te voeren. Zo kunt u volgen hoe de spraakverstaanbaarheid, de nagalm en de geluidsbalans veranderen voordat meer oppervlakken worden behandeld.

9. Meet en luister opnieuw

Herhaal dezelfde controle vanaf dezelfde luisterplaatsen en onder vergelijkbare omstandigheden. Controleer zowel zacht gesproken tekst, normale dialoog, muziek als luidere filmscènes. Leg vast wat er is verbeterd en of bepaalde plaatsen nog steeds afwijken. Pas de plaatsing of omvang aan op basis van het resultaat, niet uitsluitend op basis van het aantal vierkante meter aan absorberend materiaal dat is aangebracht.

10. Behoud de juiste levendigheid in de ruimte

Het einddoel is helderheid en balans, niet maximale demping. Een theater moet vaak een natuurlijk gevoel van ruimte en aanwezigheid behouden, terwijl een bioscoop het geluidssysteem gecontroleerde omstandigheden moet bieden. Een geslaagde akoestische behandeling vermindert de storende reflecties, maar zorgt ervoor dat het bruikbare geluid zijn energie, richting en karakter behoudt.

Wist u dat…

Een lege zaal kan aanzienlijk meer nagalm vertonen dan dezelfde zaal met publiek. Gestoffeerde stoelen, mensen en kleding absorberen geluid, waardoor het van belang is om de akoestiek te beoordelen onder omstandigheden die lijken op die van een daadwerkelijke voorstelling of filmvertoning.

Producten voor een betere akoestiek in theaters en bioscopen.

De volgende producten kunnen worden gebruikt om nagalm en ongewenste geluidsreflecties in zalen, podia, foyers en andere publieke ruimtes te verminderen. De keuze dient te worden gebaseerd op de grootte van de ruimte, de plafondhoogte, de architectuur, het gebruik en de meetresultaten. Begin doorgaans bij het plafond, werk vervolgens problematische wandoppervlakken bij en maak gebruik van gordijnen of ruimteverdelers wanneer een flexibele textieloplossing beter geschikt is.

PES ceiling is een 50 mm dikke plafondabsorber voor veelzijdige geluidsdemping.
Dit product is geschikt wanneer een groter plafondoppervlak moet worden gebruikt om de nagalm te verminderen, zonder ruimte in te nemen ten koste van het podium of de zitplaatsen.

PES ceiling Deep Absorb is een 100 mm dikke plafondabsorber voor grotere ruimtes, hoge plafonds en gebouwen waar een grotere absorptiediepte vereist is.

PES fabric voor spantplafonds wordt in het spantwerk gemonteerd en is geschikt voor ruimtes waar bestaande verlaagde plafonds moeten worden aangevuld of vervangen door met stof beklede absorbers.

PES wall is een flexibel wandabsorptieelement van 50 mm voor zijwanden, achterwanden en andere oppervlakken waar echo’s en harde reflecties moeten worden gedempt.

PES wall Deep Absorb heeft een absorptiediepte van 100 mm en is geschikt voor grotere of luidruchtigere ruimtes waar een standaard wandpaneel onvoldoende akoestische behandeling biedt.

Acoustic Wall Textile is een dunne akoestische textielbekleding voor wanden waar een zachtere visuele en akoestische aanvulling gewenst is.

Silent Curtain Feltra – Extra breed is geschikt voor grotere glaspartijen en andere oppervlakken waar een bredere, flexibele textielbehandeling de geluidsreflecties kan verminderen.

Silent Divider Feltra – Extra breed is geschikt wanneer grotere open ruimtes tijdelijk moeten worden opgedeeld, bijvoorbeeld in foyers, repetitieruimtes of brede podiumopeningen.
Tegelijkertijd draagt het bij aan een zachtere geluidsomgeving.