Wat maakt een geluidsabsorberend materiaal goed?

Wat een geluidsabsorberend materiaal goed maakt, is niet één enkele eigenschap, maar de mate waarin het materiaal, de constructie en de plaatsing samenwerken om de daadwerkelijke geluidsproblemen in de ruimte aan te pakken. Een absorberend materiaal moet de geluidsreflecties verminderen die echo’s en een lange nagalm veroorzaken, maar het moet ook effectief zijn bij de frequenties die in de betreffende omgeving van belang zijn.

De materiaaldikte is vaak van invloed op de breedte van het frequentiebereik dat kan worden geabsorbeerd. Dunne producten kunnen dienen als aanvulling bij lichtere reflecties, terwijl dikkere geluidsabsorberende panelen doorgaans geschikter zijn wanneer een bredere en krachtigere akoestische maatregel nodig is. Een eventuele luchtspleet, een geluidsdoorlatende oppervlaktelaag en een voldoende totale dekkingsgraad kunnen eveneens van groot belang zijn.

Een goede geluidsabsorber moet tevens op de juiste wijze worden toegepast. Enkele panelen op een minder belangrijk oppervlak kunnen slechtere resultaten opleveren dan een doordachte hoeveelheid geluidsabsorberende elementen die zijn geplaatst op plaatsen waar het geluid weerkaatst en waar mensen zich ophouden. Bij algemene geluidsabsorptie raden wij doorgaans aan om met het plafond te beginnen. Het plafond biedt vaak een groot, vrij oppervlak waar de absorptie kan worden verdeeld zonder te concurreren met meubilair, ramen of werkoppervlakken.

Beoordeel daarom zowel de gedocumenteerde akoestische werking als de praktische geschiktheid. Montage, duurzaamheid, reiniging, esthetiek en relevante brandveiligheidseisen moeten bij de ruimte passen. Houd er ook rekening mee dat geluidsabsorberende elementen de akoestiek binnen een ruimte verbeteren. Indien het geluid daarentegen door muren, plafonds of andere constructies heen dringt, moet het probleem worden aangepakt als geluidsisolatie.

Hoe meet men de kwaliteit van een geluidsabsorberend materiaal?

Het meten van de geluidsabsorptie-eigenschappen van materialen gebeurt doorgaans aan de hand van diverse gestandaardiseerde methoden. Tot de meest gebruikte metingen en begrippen behoren:

Absorptiecoëfficiënt (α)
De absorptiecoëfficiënt is een maat voor de hoeveelheid geluid die door een materiaal wordt geabsorbeerd en varieert tussen 0 (geen absorptie) en 1 (volledige absorptie). De meting wordt doorgaans uitgevoerd volgens normen zoals ISO 354 of ASTM C423.

Sabine-absorptie (sabins)
Sabine-absorptie is een maat voor de geluidsabsorptie in een bepaald oppervlak en wordt berekend aan de hand van het totale oppervlak van de ruimte en de absorptiecoëfficiënten van de materialen. Dit wordt gebruikt in de formule van Sabine om de nagalmtijd te berekenen en wordt vaak toegepast in de architectonische akoestiek.

Nagalmtijd (RT60)
Denagalmtijdis de tijd die het duurt voordat het geluidsniveau met 60 dB is afgenomen nadat de geluidsbron is stilgevallen. De nagalmtijd wordt gebruikt om de geluidsabsorptie-eigenschappen van een oppervlak of een ruimte te karakteriseren. Metingen worden uitgevoerd volgens normen zoals ISO 3382.

De impedantiebuismethode
Deze methode wordt gebruikt om de geluidsabsorptiecoëfficiënt van materialen te meten door het materiaal in een opeenvolgende reeks buizen te plaatsen en de geluidsabsorptie te meten. ISO 10534-2 is een norm die deze methode beschrijft.

Geluidsisolatie van wanden (Sound Transmission Class, STC)
STC is een maatstaf voor het vermogen van een wand om geluidsoverdracht van de ene naar de andere zijde te verminderen. De meting wordt uitgevoerd volgens normen zoals ASTM E413 of ISO 717.

Luchtgeluidsabsorptie (ALA)
Deze maatstaf meet de geluidsabsorptie in de lucht en wordt vaak gebruikt om geluidsabsorberende materialen in een vrije-veld-omgeving te karakteriseren. Metingen worden uitgevoerd volgens normen zoals ISO 354.

Het is belangrijk op te merken dat verschillende normen kunnen worden gebruikt voor verschillende doeleinden en in verschillende situaties. De keuze van de meetmethode en de meetwaarden kan afhangen van specifieke eisen en omstandigheden voor het betreffende geluidsabsorberende materiaal of systeem.

Wat zijn de kenmerken van een doeltreffend geluidsabsorberend materiaal?

Het creëren van een optimale geluidsomgeving vereist een zorgvuldige keuze van geluidsabsorberende materialen die de nagalm kunnen verminderen en storende geluiden tot een minimum kunnen beperken. Om effectief te zijn, moet een geluidsabsorberend materiaal aan verschillende belangrijke criteria voldoen, waaronder het absorptievermogen, de materiaalkeuze, de dikte en de plaatsing. Door inzicht te krijgen in de factoren die de prestaties van een geluidsabsorber beïnvloeden, kunt u een beter onderbouwde keuze maken die bijdraagt aan een betere akoestische omgeving, of het nu gaat om kantoren, woonomgevingen, studio’s of openbare ruimtes.

Absorptiecoëfficiënt – de maatstaf voor geluidsabsorptie
Een van de meest bepalende factoren voor de effectiviteit van een geluidsabsorberend materiaal is de absorptiecoëfficiënt. Deze waarde geeft aan welk percentage van de geluidsgolven wordt geabsorbeerd in plaats van terug de ruimte in te worden gereflecteerd. Een absorptiecoëfficiënt tussen 0 en 1 wordt gebruikt om deze eigenschap te beschrijven, waarbij 1 betekent dat al het geluid wordt geabsorbeerd en 0 dat al het geluid wordt gereflecteerd. Geluidsabsorberende materialen met hoge absorptiecoëfficiënten worden vaak gebruikt in omgevingen waar akoestische beheersing noodzakelijk is, bijvoorbeeld in opnamestudio’s, vergaderruimten en open kantoorlandschappen. Hoe hoger de coëfficiënt bij verschillende frequenties, hoe effectiever het geluidsabsorberende materiaal is in het verminderen van nagalm en het verbeteren van de geluidsomgeving.

Frequentiebereik – een bredere dekking zorgt voor betere akoestiek
Geluid bestaat uit verschillende frequenties, en een hoogwaardige geluidsabsorber moet over een breed frequentiebereik effectief zijn. Lage frequenties zijn vaak moeilijker te absorberen dan hoogfrequente geluiden, wat betekent dat bepaalde materialen geschikter zijn om specifieke soorten geluid te dempen. Materialen zoals akoestisch schuim en minerale wol zijn bijzonder effectief in het absorberen van hoge en middelhoge frequenties, terwijl zwaardere materialen of speciaal ontworpen basabsorberende materialen worden gebruikt om laagfrequente geluiden aan te pakken. Om een evenwichtige geluidsomgeving te creëren, is het vaak noodzakelijk om meerdere soorten geluidsabsorberende materialen te combineren die samen het volledige frequentiespectrum bestrijken.

Dikte – beïnvloedt de geluidsabsorptie
De dikte van een geluidsabsorberende plaat beïnvloedt het vermogen ervan om geluid te dempen. Over het algemeen zijn dikkere materialen effectiever in het absorberen van laagfrequente geluiden, terwijl dunnere materialen hoogfrequente geluiden beter dempen. Geluidsgolven met lange golflengten, zoals basklanken, vereisen diepere en poreuzere materialen om effectief te worden geabsorbeerd. Daarom worden in thuisbioscopen en opnamestudio’s, waar laagfrequente geluiden en basfrequenties een probleem kunnen vormen, vaak dikkere geluidsabsorberende materialen gebruikt.

Materiaalkeuze – bepalend voor geluidsabsorptie
Het materiaal waarvan een geluidsabsorberend element is vervaardigd, heeft een grote invloed op de geluidsabsorberende eigenschappen ervan. Poreuze materialen zoals polyester, akoestisch schuim, minerale wol en op textiel gebaseerde panelen zijn bijzonder effectief, omdat ze kleine luchtzakjes bevatten die geluidsgolven opvangen en hun energie omzetten in warmte. Verschillende materialen hebben verschillende absorptievermogen bij verschillende frequenties. Minerale wol en akoestisch vilt zijn voorbeelden van materialen die een hoge geluidsabsorptie bieden over een breed frequentiebereik, terwijl zware textielsoorten effectiever kunnen zijn bij het verminderen van specifieke frequenties.

Materiaaldichtheid en porositeit
Materialen met een hoge dichtheid hebben een beter vermogen om geluidsenergie te absorberen en te verspreiden, waardoor zij geluidsreflecties effectief kunnen verminderen. De porositeit van een materiaal bepaalt hoe goed het geluidsgolven opvangt en verspreidt. Hoe meer luchtbellen een materiaal bevat, hoe groter het geluidsabsorptievermogen ervan is. Dit is een belangrijke factor bij de keuze van geluidsabsorberende materialen, met name in omgevingen waar hoge geluidsniveaus moeten worden beheerst.

Oppervlakte-eigenschappen en resonantie
Het oppervlak van een geluidsabsorber beïnvloedt de manier waarop geluidsgolven worden gereflecteerd of geabsorbeerd. Materialen met een oneffen, gestructureerd oppervlak verspreiden geluidsgolven op een efficiëntere manier, waardoor echo’s worden verminderd en de algehele geluidsomgeving wordt verbeterd. Sommige geluidsabsorberende materialen zijn ontworpen om resonantie te creëren bij specifieke frequenties, waardoor de absorptie bij deze frequenties wordt versterkt. Deze worden vaak gebruikt in gespecialiseerde omgevingen, zoals opnamestudio’s en thuisbiosystemen, waar nauwkeurige geluidsbeheersing van belang is.

Ontwerp en plaatsing voor een maximaal effect
De plaatsing van geluidsabsorberende elementen speelt een doorslaggevende rol bij de mate waarin zij het geluidsniveau in een ruimte effectief kunnen verlagen. Strategische plaatsing op plekken waar geluid het meest wordt gereflecteerd – zoals muren, plafonds en hoeken – helpt geluid te dempen en een evenwichtiger geluidsomgeving te creëren. Verschillende ruimtes vereisen verschillende behandelingen, afhankelijk van hun bestemming. Een thuisbioscoop vereist bijvoorbeeld meer geluidsabsorptie dan een woonkamer, terwijl in een kantoor geluidsabsorberende elementen op strategische plaatsen moeten worden geplaatst om storend achtergrondgeluid te verminderen.

Het aantal geluidsabsorberende elementen – hoeveel zijn er nodig?
Hoeveelgeluidsabsorberende elementen er in een ruimtenodig zijn, hangt af van verschillende factoren, zoals de grootte van de ruimte, de vorm, de materiaalkeuze en het gewenste geluidsniveau. Een vuistregel is om ten minste 20–30 % van de totale oppervlakte van de ruimte te bedekken met geluidsabsorberend materiaal om de nagalm effectief te verminderen en een aangename geluidsomgeving te creëren. Voor grote ruimtes met veel harde oppervlakken kan een nog hogere dekkingsgraad vereist zijn. Het is echter belangrijk om een evenwicht te vinden. Te veel geluidsabsorptie kan ervoor zorgen dat de ruimte „dood“ en onnatuurlijk aanvoelt, terwijl te weinig absorptie ertoe kan leiden dat het geluid als onaangenaam en galmend wordt ervaren. Door een combinatie van geluidsabsorberende elementen in verschillende vormen, afmetingen en materialen te gebruiken, kan een optimale geluidsomgeving worden gecreëerd zonder afbreuk te doen aan de esthetiek of functionaliteit van de ruimte.

Samenvatting
Een goede geluidsabsorberende plaat wordt gekenmerkt door een hoge absorptiecoëfficiënt, een breed bereik over het frequentiespectrum, de juiste materiaalkeuze en een optimale dikte. De plaatsing en het aantal zijn bepalend voor het bereiken van het best mogelijke akoestische effect. Door verschillende soorten geluidsabsorberende elementen te combineren, deze strategisch in de ruimte te plaatsen en materialen met een hoge dichtheid en porositeit te kiezen, kunt u een goed uitgebalanceerde geluidsomgeving creëren die nagalm en storende geluidsniveaus vermindert. Om het best mogelijke resultaat te bereiken, dient geluidsabsorptie te worden gecombineerd met andere akoestische oplossingen, zoals geluidsabsorberende plafondpanelen, tapijten en zachte meubels. Door de geluidsbeheersing af te stemmen op de specifieke behoeften van de ruimte, kunt u een aangename en functionele geluidsomgeving creëren die zowel het comfort als de productiviteit verbetert.

Wist u dat…

Wist u dat een geluidsabsorberend materiaal niet automatisch tot klasse A behoort, alleen omdat het 50 mm dik is? Velen denken dat de dikte op zichzelf bepalend is voor de prestaties, maar een absorberend materiaal moet voldoen aan specifieke eisen inzake geluidsabsorptiecoëfficiënten volgens ISO 11654 om te worden ingedeeld in absorptieklasse A.

Om deze klasse te bereiken, moet het materiaal hoge absorptiewaarden hebben over een breed frequentiebereik. Een typisch geluidsabsorberend materiaal van klasse A bereikt bijvoorbeeld de volgende geluidsabsorptiecoëfficiënten:

250 Hz → α = 0,7
500 Hz → α = 0,9
1000 Hz → α = 0,9
2000 Hz → α = 0,9
4000 Hz → α = 0,8

Dit betekent dat een absorberend materiaal weliswaar 50 mm dik kan zijn, maar toch niet tot klasse A behoort als de dichtheid, de materiaaleigenschappen of de montage ervan niet geoptimaliseerd zijn. Indien u er zeker van wilt zijn dat een absorberend materiaal aan klasse A voldoet, dient u de testresultaten van ISO 354 (nagalmkamertest) te controleren en de absorptiecoëfficiënten bij verschillende frequenties te vergelijken. Op die manier kunt u een absorberend materiaal kiezen dat daadwerkelijk de geluidsdemping biedt die u verwacht!

Producten voor effectieve geluidsabsorptie

De onderstaande producten laten zien hoe verschillende materiaaldiktes, formaten en plaatsingen kunnen worden gebruikt om een doeltreffende akoestische oplossing te creëren. De keuze dient te worden gebaseerd op de grootte van de ruimte, de aanwezige frequentieproblemen, de beschikbare montageoppervlakte en praktische eisen. Wij raden doorgaans aan om eerst het plafond te behandelen en vervolgens de wanden of werkplekken naar behoefte aan te vullen.

PES ceiling is een flexibel, 50 millimeter dik plafondabsorptiemateriaal voor allround geluidsdemping in onder meer kantoren, scholen, woningen en openbare ruimtes.

PES ceiling Deep Absorb heeft een absorptiediepte van 100 millimeter en is geschikt voor grotere ruimtes, hoge plafonds en gebouwen met omvangrijkere nagalmproblemen.

PES wall is een 50 millimeter dikke wandabsorber voor ruimtes waar gesprekken, echo’s en duidelijke wandreflecties moeten worden gedempt.

PES wall Deep Absorb is een 100 millimeter dikke wandabsorber voor grotere of luidruchtigere ruimtes waar meer absorptiediepte nodig is.

PES Allergy ceiling is een 50 millimeter dikke, stofvrije plafondabsorber voor nagalmdemping in ruimtes waar men een stoffen oppervlak wil vermijden.

PES voor draagconstructies is bedoeld voor bestaande verlaagde plafondsystemen waarbij absorberende panelen rechtstreeks in de draagconstructie worden aangebracht.

SilentDirect Bulletin combineert een prikbord met geluidsabsorptie op wanden in bijvoorbeeld kantoren, scholen en gemeenschappelijke ruimtes.

Bulletin Desk Screen dempt geluid in de buurt van de werkplek en creëert een afscheiding tussen bureaus, zonder dat de geluidsmaatregelen in de ruimte uitsluitend op de wanden hoeven te worden gericht.